ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ
Loading...

Παραδοσιακός αργυραδίτικος γάμος




Γνωρίζουμε όλοι, είτε από προσωπικές αναμνήσεις, είτε από αφηγήσεις παλαιοτέρων, ότι η όλη διαδικασία του γάμου που ελάμβανε χώρα, πολύ παλαιότερα, στο χωριό, καθώς και η παραδοσιακή φορεσιά της νύφης διαφέρουν εντελώς από τα σημερινά δεδομένα.
Υποστηρίζω πάντα ότι η παράδοση ενός τόπου, ειπωμένη απ’ ευθείας από το στόμα του ντόπιου λαού πρέπει να μεταφέρεται  στους νεότερους για να έχει συνέχεια η πολιτιστική μας κληρονομιά. Αυτός είναι και ο λόγος που θέλω να μοιραστώ μαζί σας όλες τις πληροφορίες που έχω καταγράψει από περιγραφές ηλικιωμένων γυναικών του χωριού, γύρω από το νυφικό φόρεμα, από τι αποτελείτο και με ποιά σειρά έντυναν τη νύφη, καθώς και δείγμα από τα τραγούδια που συνόδευαν όλο αυτό  το εθιμοτυπικό.

Μετά λοιπόν από το μεσημεριανό φαγητό, μαζεύονταν στο σπίτι της νύφης οι φίλες της και οι ανύπανδρες αναλάμβαναν να τη ντύσουν, τραγουδώντας, με την εξής σειρά:




Πουκάμισο: από άσπρο  ύφασμα με δαντελένιο τελείωμα στο λαιμό και στα μανίκια
Ασπρορόκετο: μια άσπρη φούστα μεσοφόρι
Μπουστίνα: ασπρόρουχο (μπλούζα) με ασπροκέντημα που έφτανε μέχρι κάτω από το στήθος, δεμένο σφικτά με κορδόνια από τους ώμους και τη μέση.
Βελέσι (το) ή  Άμπιτο : μεταξωτή φούστα λουλουδάτη κόκκινη ή μπλε ,όλο πλισέ και στον ποδόγυρο στολισμένη με πολύχρωμες κορδέλες
Ποδιά: μεταξωτή με κρόσσια ή άλλα λεπτοκεντήματα
Το ζιπούνι: γιλέκο βελούδινο κόκκινο ,κεντημένο με πασαμάδες, ένα είδος στόφας
Χρυσοκίμερο: ζώνη από κόκκινο βελούδο κεντημένη όλη με χρυσοκλωστή σε διάφορα τοπικά μοτίβα λαϊκής τέχνης που τελείωνε σε χρυσό κορδόνι με φούντα
Πεσελί: ζακέτα βελούδινη κόκκινη κεντημένη στην πλάτη με χρυσοκλωστή όπου δέσποζε ο δικέφαλος αητός .Επίσης κεντήματα και στα μανίκια.
Τα χρυσαφικά, που ήταν δώρα των γωνιών και συγγενών τα καρφίτσωναν επάνω στη μπουστίνα
΄Άσπρες κάλτσες και μαύρα παπούτσια λουστρίνια
Οι τορκοί ή σταφτάδες: ήταν από μαύρο γυαλιστερό ύφασμα, παραγεμισμένοι με μαλλί και τυλιγμένοι με κορδέλες κόκκινες .Τους φόραγαν στο κεφάλι, έπλεκαν γύρω τους τα μαλλιά και καρφίτσωναν επάνω διάφορα λουλούδια φτιαγμένα από κορδέλες. Τα φορούσαν σαν κορώνα.
Ταμπουράδες: κορδέλες πολύχρωμες ραμμένες σε μια άλλη κορδέλα που τις καρφίτσωναν στους τορκούς  και έπεφταν πίσω απ’ τα  μαλλιά ως τη μέση. Αργότερα η νύφη τους σταφτάδες τους αντικαθιστούσε με τη μπόλια, ένα λευκό αραχνοΰφαντο μαντήλι.


Ένα μικρό δείγμα των τραγουδιών που συνόδευαν το ντύσιμο της νύφης είναι:

Σηκώσου χρυσοπέρδικα
Και τίναξ’ τα φτερά σου
Δος τα κλειδιά στη μάνα σου  

και σύρε βρες δικά σου                                               


Όντα σε γέννα η μάνα σου
Χρυσή ήταν η κοιλιά της
Και σ’ έκανε ομορφότερη
Απ’ όλα τα παιδιά της

Όντα σε γέννα η μάνα σου
Κι όταν εκοιλοπόνα
Στο κεπαρίσσι ακούμπησε
Και σ’ έκανε ορτόνα

Άστα ψιλή άστα λιγνή
Κι άστα καμαρωμένη                                    
Μωρή στρογγυλοπρόσωπη
Κι αμυγδαλοπλεγμένη

Στολίσου – λίσου λυγερή
Στολίσου - λίσου κόρη
Γιατί ο γαμπρός σε καρτερεί
Μ’ όλο τ’ αρχοντολόι

Γαρούφαλο είν’ η νύφη μας
Λουλούδι ο γαμπρός μας
Κι ένα πιτέρι ολόχρυσο
Είν’ το συμπεθεριό μας

Η νύφη μας είν’ όμορφη
Στον κόσμο δεν είν’ άλλη
Σαν τ’ όμορφο πλεούμενο
Που αράζει στ’ ακρογιάλι                                      
                                                                                 
  
Της νύφης μας το φόρεμα
Είν’όλο από μετάξι
Και τα φτερά της λείπουνε
Πέρδικα να πετάξει

Ρόδα και τριαντάφυλλα
Άνθη του Παραδείσου
Τα έμασεν η μάνα σου
Κι έκαμε το κορμί σου

Δεν έχω δουν τα μάτια μου
Τέτοια μαυρομαλλούσα
Τέτοια δαχτυλιδόστομη
Και γαϊτανοφρυδούσα

Μωρή δαχτυλιδόστομη
Λακουδοπηγουνάτα
Όλους τσου νιούς εμάρανες
Μ’αυτά τα μαύρα μάτια

Θυμάσαι που σε τάιζα
Ρύζι με το κουτάλι
Για να σου κάμω το κορμί
να το γοδέρουν άλλοι;

Σήκου νύφη και τήραξε
Ζερβιά σου και δεξιά σου
Ν’αφήκεις γεια στ’αδέλφια σου                                  
                        
                                                                           
Και γεια στη συντροφιά σου

Έχετε γεια γειτόνισσες
Και σεις  γειτονοπούλες
Ποτίστε μου τσι νεραντζιές
Και τσι νεραντζοπούλες                                                  


Τέσσερις τοίχοι του σπιτιού
Ντυθείτε στολιστείτε
Τη νέα που σας στέλνουμε
να την υποδεχτείτε

Μέσα στην κούρτη που θα πας
Κράτα καλό τιμόνι
Μη σε παρεξηγήσουνε
Οι συγγενείς γειτόνοι


Ελένη Α. Καββαδία (Παπασπύρου),

Από τη «Φωνή των Αργυραδιτών», αρ. φ. 128, Απρ. – Μάιος. 2015