ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ
Loading...

Η Κέρκυρα από την Ιταλική στη Γερμανική κατοχή

Σελίδες από την κατοχή και την Αντίσταση 28 Απριλίου 1941 – 10 Οκτώβρη 1944
Της Νικολέττας Γ. Καββαδία
Καταστροφικός ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος που είχε ως αποτέλεσμα να χαθούν πάνω από 55 εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές και συσσώρευσε αμέτρητες συμφορές.. Βαρύ το τίμημα και για το νησί μας που για τριάμισι περίπου χρόνια βομβαρδίστηκε 127 φορές από τους Ιταλούς, 32 από τους Γερμανούς και 36 από τους συμμάχους. Περίπου 2.200 ήταν οι νεκροί του πολέμου, άλλοι 3.800 οι τραυματίες και 4.700 όσοι φυλακίστηκαν και εξορίστηκαν, ενώ οι υλικές καταστροφές είναι ανυπολόγιστες.
Ιταλική κατοχή 28 Απριλίου 1941 – 23 Σεπτεμβρίου 1943
Δυο χρόνια και πέντε, περίπου, μήνες κράτησε η Ιταλική κατοχή. Μόνιμος στόχος από πολλά χρόνια πριν, η Κέρκυρα και τα Ιόνια Νησιά, παραδίνεται στους Ιταλούς  που αποβιβάστηκαν στο νησί στις 28 Απριλίου 1941 με τον τότε Νομάρχη Ε. Αβέρωφ να υπογράφει το σχετικό πρωτόκολλο. Ωστόσο, από την 1η Νοέμβρη του 1940, τέσσερις, μόλις, μέρες μετά την κήρυξη του πολέμου από την Ιταλία, η Κέρκυρα βομβαρδίζεται ανηλεώς από τους Ιταλούς. Αυτό συνεχίζεται και τις επόμενες μέρες με πολλά θύματα και καταστροφές υποδομών και κτιρίων. Ο σφοδρότερος βομβαρδισμός έγινε στις 25 Νοεμβρίου, της Αγίας Αικατερίνης, αλλά και την επόμενη μέρα με μεγάλες απώλειες και υλικές ζημιές.
Σελίδα δόξας που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή γράφεται στη Σαγιάδα στις 24 Νοεμβρίου 1940 από το «Λόχο του θανάτου», τους Ιερολοχίτες Κερκυραίους με επικεφαλής τον Δ. Λαντζίδη που επιτίθεται στα μετόπισθεν των Ιταλών, αλλά από λάθη και ασυνεννοησία αποδεκατίζεται, βοηθώντας, όμως, αποφασιστικά στην άμεση προέλαση του ελληνικού στρατού στην ήπειρο και την Αλβανία.
Ακόμα και τα Χριστούγεννα (25 – 12 – 1940) παρά την άτυπη ανακωχή, οι Ιταλοί συνεχίζουν να βομβαρδίζουν με αποτέλεσμα 21 νεκρούς, 30 τραυματίες και δεκάδες κτίρια να γκρεμίζονται.
Η επιχείρηση των Ιταλών για εξιταλισμό των Ιονίων Νήσων συνάντησε αντιστάσεις.  Η πρώτη αυθόρμητη αντιστασιακή εκδήλωση έγινε στην Κέρκυρα την 1η Κυριακή του Νοεμβρίου 1941 στη γιορτή του Αγίου Σπυρίδωνα από τους μαθητές και τις μαθήτριες. Όταν η πομπή έφτασε στην Κάτω Πλατεία τα παιδιά εγκατέλειψαν την πομπή και συντεταγμένα βάδισαν προς την Πάνω Πλατεία τραγουδώντας «κορόιδο Μουσολίνι». Ακολούθησαν ξυλοδαρμοί – συλλήψεις – φυλακίσεις – εξορίες.
Τον Δεκέμβρη του 1941 οργανώνεται το ΕΑΜ ως η πιο μαζική οργάνωση και ένα χρόνο αργότερα, Δεκέμβρη του 1942, η Εθνική Οργάνωση Κέρκυρας (ΕΟΚ) και αργότερα τον Δεκέμβρη του 1943 ο ΕΔΕΣ. Στις 27 Νοεμβρίου 1942 αιχμαλωτίζονται περίπου 70 ΕΑΜίτες από τους ποίους οι 15 καταδικάζονται με διάφορες ποινές.
Στις 8 Σεπτέμβρη 1943 οι Ιταλοί με τον στρατάρχη Batoglio συνθηκολογούν  με τους  Ιταλούς και όλα δείχνουν ότι αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος του πολέμου. Ο λαός της Κέρκυρας ξεχύθηκε στους δρόμους πανηγυρίζοντας ξέφρενα πιστεύοντας ότι τέλειωσε ο πόλεμος. Μόνο που θα αργήσει βασανιστικά με βαρύ τίμημα. Τώρα πια Ιταλοί και Γερμανοί βρίσκονται αντιμέτωποι.
Το πρωί της 13ηςΣεπτεμβρη 1943 οι Γερμανοί, ερχόμενοι από την Ηγουμενίτσα με δώδεκα βενζινόπλοια, επιχειρούν απόβαση στις Μπενίτσες. Η απόβαση αποκρούεται επιτυχώς από τους Ιταλούς και τους Έλληνες αντιστασιακούς και η θάλασσα γεμίζει με τα πτώματα των Γερμανών.

Τα γερμανικά αεροπλάνα στις 13 Σεπτέμβρη από το πρωί βομβαρδίζουν την Κέρκυρα. Ξημερώνοντας του Σταυρού το τοπίο είναι εφιαλτικό, η πόλη έχει παραδοθεί στις φλόγες. Δεκάδες νεκροί και τραυματίες, ανυπολόγιστες οι καταστροφές. Η Ιόνιος Ακαδημία με χιλιάδες βιβλία ανυπολόγιστης αξίας καίγεται, όπως και το Δημοτικό Θέατρο, το ξενοδοχείο Bella Venezia, ιστορικοί ναοί, αρχοντικά…ανεκτίμητα έργα τέχνης, ιστορικά κειμήλια και άλλα ων ουκ έστιν αριθμός. Βομβαρδισμοί και στις 23 και 24 του ίδιου μήνα.

Γερμανική κατοχή 24 Σεπτέμβρη 1943 – 10 Οκτώβρη 1944
Δέκα μέρες αργότερα, ξημερώματα 24 Σεπτέμβρη 1943 με ορμητήριο τα Λα(γ)ούδια (αφού εκείνες τις μέρες τα ιταλικά παρατηρητήρια είχαν καταργηθεί, όχι τυχαία) οι Γερμανοί αποβιβάζονται στον Άι – Γιώργη Αργυράδων. Περίπου 400 Γερμανοί που ανήκαν στις δυνάμεις Αλπινιστών (Εντελβάις) υπό τον ταγματάρχην Zachariasen). Τέσσερις συγχωριανοί μας σκοτώνονται. Αρκετά, περίπου 20, σπίτια στο Νεοχωράκι καταστρέφονται από τον βομβαρδισμό των γερμανικών αεροπλάνων. Μεγάλες οι απώλειες των Ιταλών. 14.000 αιχμάλωτοι
Η γερμανική κατοχή κράτησε περισσότερο από έναν χρόνο. Στον χρόνο αυτόν οι Γερμανοί ολοκλήρωσαν το καταστροφικό τους έργο.
11 Οκτώβρη 1943 Περίπου 40 αγγλοαμερικάνικα αεροπλάνα βομβαρδίζουν αφήνοντας περίπου 300 νεκρούς και τραυματίες Έλληνες και άλλους χίλιους νεκρούς και τραυματίες Ιταλούς αιχμαλώτους.
18 Νοέμβρη – 31 Δεκέμβρη 1943 Διάσωση 10 Αμερικανών Αεροπόρων μετά την αναγκαστική προσγείωσή του στη Λευκίμμη από το ΕΑΜ που τους παρέλαβε από τον ΕΔΕΣ Λευκίμμης.
13 Φλεβάρη 1944 Οκτώ νεκροί και πέντε τραυματίες από πυρά αγγλικών αεροπλάνων σε λεωφορείο από τη Λευκίμμη κοντά στις Βιταλάδες
20 Φλεβάρη 1944 Ο 20χρονος Προκόπης Β. Καββαδίας συλλαμβάνεται από Γερμανούς που τον σκοτώνουν στο Κατοχώρι στις Αργυράδες στην προσπάθειά του να αποδράσει.
 Εξόντωσαν όλη την εβραϊκή κοινότητα η οποία τότε αριθμούσε πάνω από 2.000 μέλη στις 9 Ιουνίου 1944. Λεηλάτησαν όλους τους πολιτιστικούς θησαυρούς. Κατάκλεψαν τα πάντα. Εκτέλεσαν πολλούς Αντιστασιακούς. Παράλληλα η πείνα, οι αρρώστιες, η ελονοσία, ο υποσιτισμός σκορπούν τη δυστυχία και τον θάνατο.
31 Αυγούστου 1944 Βομβαρδισμός του Χλομού για ένα ραδιόφωνο. Τρεις νεκροί και δεκάδες σπίτια κατεστραμμένα. Το ίδιο βράδυ 14 Αργυραδίτες συλλαμβάνονται.
Από τις 7 μέχρι τις 9 Σεπτέμβρη 1944 επικρατεί σκηνικό τρόμου με ανατινάξεις και πυροβολισμούς. Οι Γερμανοί είχαν υπονομεύσει το εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής, αλλά τελικά δεν καταφέρνουν να το ανατινάξουν, αφού, σύμφωνα με τον Β. Άνθη η Κομμουνιστική Οργάνωση Κέρκυρας έκοψε τα καλώδια των Γερμανών
Με βάση τη συμφωνία της Καζέρτας η Κέρκυρα παραδίδεται στον ΕΔΕΣ, ενώ ο εμφύλιος πόλεμος θα ξεσπάσει…
Από τη «Φωνή των Αργυραδιτών», αρ. φ. 125, Σεπτέμβριος – Οκτώβριος 2014

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου