ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ
Loading...

24 Μάρτη 1924 ο βουλευτής Ανδρέας Δενδρινός (1868-1946) για το αγροτικό ζήτημα της Κέρκυρας




24 Μάρτη 1924 ο βουλευτής Ανδρέας Δενδρινός (1868-1946) για το αγροτικό ζήτημα της Κέρκυρας

Ο καθηγητής Μαθηματικών – Λυκειάρχης και ιστορικός Γ. Ζούμπος μας θυμίζει στο «σαν σήμερα» enimerosi.com ότι ο αγροτικός βουλευτής Ανδρέας Δενδρινός (1868-1946) υποβάλλει σχέδιο ψηφίσματος για λύση του αγροτικού ζητήματος της Κέρκυρας

Το Αγροτικό Ζήτημα της Κερκύρας και η Συμβολή του Ανδρέα Δενδρινού στην επίλυση του


Το αγροτικό ζήτημα της Κέρκυρας είχε πάρει μεγάλες κοινωνικοπολιτικές διαστάσεις μετά την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, το Αποτέλεσε αφενός την κύρια αιτία σφοδρών αντιπαραθέσεων μεταξύ των Κερκυραίων πολιτικών και αφετέρου απασχόλησε την ελληνική κυβέρνηση για μεγάλο χρονικό διάστημα, γιατί το γαιοκτησιακό καθεστώς της Κέρκυρας, έτσι όπως είχε διαμορφωθεί και είχε ριζώσει στα έθιμα και στην καθημερινή πρακτική αιώνων, δεν ήταν εύκολο να αλλάξει γρήγορα.

Ο Ανδρέας Δενδρινός γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1868, από Κερκυραίους γονείς 31. Πατέρας του ήταν ο Αναστάσιος Δενδρινός και μητέρα του η Άντα Γουργουράκη. Οι γονείς του διέθεταν μεγάλη κτηματική περιουσία στις περιοχές του Όρους και Αγύρου. Το 1868 που γεννήθηκε ο Ανδρέας, ο πατέρας του ήταν διευθυντής του ταμείου στη Ζάκυνθο. Λίγο αργότερα επέστρεψαν στην Κέρκυρα, όπου ο Ανδρέας πέρασε τα μαθητικά του χρόνια.

Ο Α. Δενδρινός από μικρός ήλθε σε επαφή με τον αγροτικό κόσμο, γιατί για μεγάλα χρονικά διαστήματα ζούσε στο αρχοντικό του πατέρα του, στο χωριό Καββαδάδες. Η επαφή αυτή επηρέασε και όλη τη μετέπειτα πορεία του.


 Στον χώρο της πολιτικής πρωτοεμφανίστηκε το 1899, όταν έθεσε υποψηφιότητα για βουλευτής. Για πρώτη φορά εκλέχτηκε βουλευτής στις εκλογές της 8 ης Αυγούστου του Αμέσως μετά την εκλογή του, ο Α. Δενδρινός δήλωσε ότι στην Εθνοσυνέλευση θα ακολουθούσε τον Ελ. Βενιζέλο και το πρόγραμμά του.

 Ο Α. Δενδρινός ήταν ένας από τους δέκα πρώτους ιδρυτές του κόμματος των Φιλελευθέρων, το οποίο στις 22 Αυγούστου του 1910 είχε συγκροτηθεί επίσημα. Μετά την αποτυχία του στις εκλογές της 28 ης Νοεμβρίου 1910, ο Α. Δενδρινός απείχε από τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

Από το 1923 ο Α. Δενδρινός, ως επικεφαλής του Αγροτικού κόμματος στην Κέρκυρα, συμμετείχε σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις (1923, 1926, 1928, 1932, 1933 και 1936), αλλά εκλέχτηκε μόνο δύο φορές, το 1923 και το Ως αγροτικός βουλευτής της Δ Συντακτικής Συνέλευσης ( έως ) ο Α. Δενδρινός αγωνίστηκε για την οριστική επίλυση του αγροτικού ζητήματος της Κέρκυρας.


Συγκεκριμένα, στη συνεδρίαση της 24 ης Μαρτίου 1924 ο Α. Δενδρινός υπέβαλε σχέδιο ψηφίσματος για οριστική λύση του αγροτικού ζητήματος της Κέρκυρας και παρακαλούσε την κυβέρνηση να το δεχτεί, έτσι ώστε η πρώτη πράξη της κυβέρνησης να είναι υπέρ των αναξιοπαθούντων αγροτικών πληθυσμών. Την 1 η Ιουλίου 1924 στη συζήτηση του νομοσχεδίου για τη σύσταση ταμείου ελαιοπαραγωγής Κρήτης, ζήτησε να γίνει προσθήκη στο νομοσχέδιο  και για την ελαιοπαραγωγή της Κέρκυρας και στις 14 Ιουλίου, πήρε τον λόγο προ ημερησίας διατάξεως και τόνισε ότι «όλος ο αγροτικός κόσμος της Κερκύρας σχολιάζει δυσμενέστατα και δη εις βάρος της Κυβερνήσεως την σκανδαλωδώς αντιαγροτικήν πολιτικήν της επιμελητείας του Υπουργείου των Στρατιωτικών και της οποίας τας συνεπείας ακριβά πληρώνουσιν εκάστοτε οι Γεωργικοί Συνεταιρισμοί Κερκύρας και οι ελαιοπαραγωγοί εν  γένει ταύτης».

Ο Αλ. Παπαναστασίου, στις 24 Ιουλίου 1924 ζήτησε να συνεχιστούν για λίγες μέρες οι εργασίες της Εθνοσυνέλευσης για να ψηφιστούν κάποια νομοσχέδια, όπως το αγροτικό. Στο σημείο αυτό έκανε παρέμβαση ο Α. Δενδρινός, ο οποίος ρώτησε: α) αν στην επίλυση του αγροτικού περιλαμβανόταν και η Κέρκυρα και β) γιατί ο Υπουργός Γεωργίας δεν υιοθετούσε την πρότασή του για το αγροτικό ζήτημα της Κέρκυρας. Τελικά, η Εθνοσυνέλευση εξουσιοδότησε την Κυβέρνηση να εκδώσει νομοθετικά διατάγματα σχετικά με το αγροτικό και το εμφυτευτικό ζήτημα. Για την ανάγκη άμεσης επίλυσης του αγροτικού ζητήματος ο Α. Δενδρινός μίλησε διεξοδικά και στις 11 Νοεμβρίου, όπου μεταξύ των άλλων τόνισε ότι η κυβέρνηση, αν ήθελε να υπάρξει ηρεμία στη χώρα, όφειλε να προτάξει τον αγροτικό νόμο, ώστε άμεσα να γίνουν απαλλοτριώσεις. Επίσης, στη συνεδρίαση της 13 ης Νοεμβρίου του 1924 ο Α. Δενδρινός ζήτησε να λυθεί οριστικά το αγροτικό ζήτημα και να ασχοληθεί η Εθνοσυνέλευση με τους φόρους που βάρυναν την αγροτική τάξη.

Στη συνεδρίαση της 25 ης Νοεμβρίου ο Α. Δενδρινός διαμαρτυρήθηκε, επειδή η πρόταση των πληρεξουσίων για πρόταξη στην ημερήσια διάταξη της νομοθετικής εργασίας των αγροτικών νομοσχεδίων δεν ελήφθη υπόψη. Αλλά και στη συνεδρίαση της 27 ης Νοεμβρίου 1924 διαμαρτυρήθηκε, γιατί τα αγροτικά νομοσχέδια δεν είχαν αναγραφεί στην ημερήσια διάταξη της νομοθετικής εργασίας. Όμως, παρόλες τις παρεμβάσεις του Α. Δενδρινού στην Εθνοσυνέλευση, το αγροτικό ζήτημα της Κέρκυρας εκκρεμούσε.

Στις 25 Ιουνίου του 1925, ο στρατηγός Θ. Πάγκαλος με πραξικόπημα ανέτρεψε την κυβέρνηση και στη συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης στις 30 Ιουνίου του 1925, κατέθεσε ψήφισμα: «Περί διακοπής των εργασιών της Συνελεύσεως και περί της κατά τον χρόνον των διακοπών επιψηφίσεως του Συντάγματος και εκδόσεως Ν. Διαταγμάτων». Το ψήφισμα υπερψηφίστηκε με 185 ψήφους υπέρ, σε σύνολο 208. Και ο Α. Δενδρινός υπερψήφισε το ψήφισμα 44. Σύμφωνα λοιπόν με αυτό το ψήφισμα, εκτός των άλλων, παρεχόταν στην κυβέρνηση η εξουσιοδότηση έκδοσης Νομοθετικών Διαταγμάτων, κατόπιν της σύμφωνης γνώμης των κοινοβουλευτικών επιτροπών. Μάλιστα συγκροτήθηκε μία εικοσιπενταμελής κοινοβουλευτική επιτροπή για όλα τα ζητήματα, εκτός από το προσφυγικό. Η επιτροπή αυτή, στην οποία συμμετείχε και ο Α. Δενδρινός εισηγήθηκε την έκδοση Νομοθετικού Διατάγματος με το οποίο λυνόταν οριστικά το αγροτικό ζήτημα της Κέρκυρας. Έτσι, στις 19 Σεπτεμβρίου 1925, με Νομοθετικό Διάταγμα απελευθερώθηκαν όλα τα αγροτικά κτήματα της Κέρκυρας που δεν είχαν ακόμα απελευθερωθεί με τους προηγούμενους νόμους από τα διηνεκή και πρόσκαιρα βάρη και οι αγρολήπτες, εμφυτευτές ή εδαφονομείς θα γίνονταν απόλυτοι κύριοι των κτημάτων που κατείχαν, από 1 ης Ιανουαρίου του Με το ίδιο διάταγμα αποζημιώθηκαν οι αγροδότες για όλα τα αγροτικά κτήματα για τα οποία δεν προέβλεπαν οι προηγούμενοι νόμοι. Για την αποζημίωση των εδαφοδοτών και αγροδοτών θα αυξομειώνονταν με Διατάγματα οι φόροι που προβλέπονταν από τους ΔΝΔ, 423, 1748 και 2645 νόμους και θα επιβάλλονταν και νέοι .

Η ικανοποίηση του Α. Δενδρινού γι αυτό το διάταγμα ήταν τόση ώστε σε τηλεγράφημά του στη σύζυγό του έγραψε: «Έρχομαι αποκομίζων ελευθερίαν αγροτών». Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι με αυτό το Διάταγμα ο Α. Δενδρινός έχανε την κτηματική του περιουσία η αξία της οποίας ανερχόταν σε 25 εκατομμύρια προπολεμικές δραχμές. Τον Απρίλιο του 1927 ψηφίστηκε ο νόμος «Περί κυρώσεως του από 19 Σεπτεμβρίου Ν.Δ. περί απελευθερώσεως από των διηνεκών βαρών των αγροτικών κτημάτων της νήσου Κερκύρας», ο οποίος επικύρωνε το Νομοθετικό Διάταγμα του 1925 με κάποιες τροποποιήσεις.

Στο άρθρο 119 του Συντάγματος του 1927 συμπεριλήφθηκε ειδική διάταξη σύμφωνα με την οποία οι Κερκυραίοι αγρολήπτες εξομοιώθηκαν με τους ακτήμονες καλλιεργητές και τους πρόσφυγες.

Το 1936, ο Α. Δενδρινός δεν έδωσε ψήφο ανοχής στον Ι. Μεταξά, μαζί με τους εκπροσώπους του ΚΚΕ και κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής αγωνίστηκε, ως ιδρυτικό μέλος του ΕΑΜ στην Κέρκυρα.

Ο Α. Δενδρινός πέθανε στις 8 Μαρτίου του 1946, από βρογχοπνευμονία, στο ξενοδοχείο «Σπλέντιτ», όπου έμενε με τη γυναίκα του, ως βομβόπληκτος.

Συμπέρασμα Το αγροτικό ζήτημα της Κέρκυρας ταλάνισε τον αγροτικό πληθυσμό εξήντα ολόκληρα χρόνια, εξαιτίας της πολυπλοκότητάς του, των έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων, της κυβερνητικής αστάθειας και των εθνικών ζητημάτων. Στην οριστική επίλυσή του συνετέλεσε αποφασιστικά, ο Κερκυραίος βουλευτής Α. Δενδρινός, ο οποίος πέτυχε και την έκδοση του Ν.Δ. του. Από τότε βελτιώθηκε σημαντικά η θέση του Κερκυραίου αγρότη, γιατί του αποδόθηκαν τα κτήματα που του ανήκαν και δεν ήταν υποχρεωμένος να δίνει μέρος της παραγωγής του σε τρίτους.  Ο τάφος του είναι στο νεκροταφείο του Αγίου Σπυρίδωνος Σαρόκου. Σ αυτόν τον οικογενειακό τάφο ενταφιάστηκε και η Ειρήνη Δεντρινού και ο γιος τους Αλέξανδρος, ο οποίος πέθανε στις 4 Νοεμβρίου του 2001.

Επιμέλεια Γιώργος Κ. Καββαδίας. Στοιχεία από: www.anistor.gr
Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014)

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου