ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ
Loading...

Σφαγές Μεσόβουνου Κοζάνης 23/10/1941 & 22/4/1942 : Τα δύο ολοκαυτώματα των Ναζί & Δωσιλόγων


Σφαγές Μεσόβουνου Κοζάνης 23/10/1941 & 22/4/1942 : Τα δύο ολοκαυτώματα των Ναζί & Δωσιλόγων

Με τον όρο Σφαγές του Μεσόβουνου χαρακτηρίζονται οι απάνθρωπες και άνανδρες εκτελέσεις αμάχων κατοίκων του προσφυγικού ποντιακού χωριού Μεσόβουνου Κοζάνης, από τις γερμανικές στρατιωτικές δυνάμεις την περίοδο της Κατοχής.

Σαν σήμερα, στις 23 Οκτωβρίου του 1941, στρατιώτες της Βέρμαχτ θα «¨εξαφανίσουν» το μαρτυρικό χωριό, προχωρώντας σε σφαγές, οι οποίες δυστυχώς επαναλήφθησαν και τον Απρίλιο του 1944, όπου και συμμετείχαν και συμμαχικές δυνάμεις των Ναζί.

Το υπόβαθρο
Στο Μεσόβουνο υπήρχε πέντε κομμουνιστές κάτοικοι οι οποίοι είχαν επιστρέψει, δραπετεύοντας, από εξορία στην Ανάφη.

Είχαν συλληφθεί και εξοριστεί, στις αρχές της δεκαετίας του ’30, για συμμετοχή σε διαμαρτυρίες των κατοίκων για ένα ζήτημα της περιοχής, με βάση τον νόμο περί «ιδιωνύμου αδικήματος» της κυβέρνησης Ελ. Βενιζέλου (1929), ο οποίος ποινικοποιούσε την κομμουνιστική ιδεολογία.

Η πρώτη εκδήλωση μαζικής αντίστασης των Μεσοβουνιωτών ήταν να αρνηθούν να παραδώσουν την αγροτική σοδειά τους στις αρχές Κατοχής και ακολούθησε η εκτέλεση του, διορισμένου από τις κατοχικές αρχές, προέδρου του χωριού.

Μετά από το τελευταίο γεγονός, οι ελληνικές δωσιλογικές αρχές της Κοζάνης (ο νομάρχης Κ. Γεωργαντάς και η Χωροφυλακή) παρακίνησαν τους Γερμανούς να τιμωρήσουν το χωριό.

Από το καλοκαίρι του 1941 έως τις 23 Οκτωβρίου όταν συνέβησαν τα γεγονότα υπήρχαν συνεχώς διενέξεις μεταξύ του κατοχικού νομάρχη και των κατοίκων. Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε τον Σεπτέμβριο. Στις αρχές του μήνα ο Γεωργαντάς έστειλε την αστυνομία να επιβάλει την τάξη, αλλά μάταια. Δεν μπόρεσε να επιβληθεί. Οι κάτοικοι είχαν πλέον προειδοποιήσει τον διορισμένο πρόεδρο να μη δεχτεί τη θέση γιατί θα υποστεί τις συνέπειες. Έτσι, τον Οκτώβριο του 1941 κάλεσε πλέον εγγράφως ο Γεωργαντάς να επιβάλουν την τάξη οι κατοχικές δυνάμεις. Οι Γερμανοί έδρασαν αστραπιαία.

Αρχές Σεπτεμβρίου ήρθε ένα μικρό απόσπασμα των ναζιστικών στρατευμάτων και συνέλαβαν έναν μικρό νεαρό βοσκό ο οποίος κουβαλούσε όπλο. Ήταν ο Θόδωρος Ακριτίδης, τον οποίο μπροστά στα μάτια των γονιών του και όλων των κατοίκων τον εκτέλεσαν στην πλατεία του χωριού. Αυτή ήταν η πρώτη προειδοποίηση. Οι Γερμανοί διαπίστωσαν ότι και με αυτό το γεγονός δε μπορούσαν να επιβάλλουν την τάξη. Η τότε τοπική κομματική οργάνωση του ΚΚΕ εδώ στο χωριό ήταν διασυνδεδεμένη με την πρώτη οργάνωση «Ελευθερία». Οι τοπικοί παράγοντες αποφάσισαν να σκοτώσουν τον διορισμένο πρόεδρο Κωνσταντινίδη. Πράγμα το οποίο και έγινε».

Οι Γερμανοί στις 23 Οκτωβρίου καλά οργανωμένοι περικύκλωσαν το χωριό και πλέον είχαν την πρόθεση να επιβάλουν την τάξη δια των όπλων. Στην αρχή οι εντολές από την κεντρική γερμανική διοίκηση ήταν να εκτελεστούν άπαντες. Και οι 1.200 κάτοικοι. Στη συνέχεια όμως βλέποντας τα πράγματα πιο ρεαλιστικά, αποφάσισαν να εκτελέσουν τους άντρες ηλικίας 16 έως 60 ετών.

Έκαψαν ζωντανούς τους κατοίκους. Τους βάζανε μέσα σε στάβλους και τους καίγανε αγκαλιά με τα παιδιά τους. Όσους δεν καίγονταν ολοσχερώς τους άφηναν να σαπίζουν και να τους τρώνε τα όρνεα. Ένα μακάβριο εύρημα Τρεις χειροπέδες από τα παιδιά που εκτέλεσαν οι Γερμανοί μέσα στο σπίτι τους βρέθηκαν στα ερείπια του σπιτιού της οικογένειας Τσοπανίδη. Οι χειροπέδες αυτές βρέθηκαν μαζί με τα οστά των παιδιών κατά τη διάρκεια κατεδάφισης για να χτίσει νέο σπίτι η οικογένεια. «Είναι ολοφάνερο ότι οι Γερμανοί φοβόντουσαν ακόμη και τα μικρά παιδιά γι΄αυτό και χρησιμοποίησαν χειροπέδες, τα έδεσαν και τα έκαψαν μαζί με τη μάνα τους μέσα στο ίδιο τους το σπίτι», αποκάλυψε ο κος Σιδηρόπουλος. Οι παιδικές χειροπέδες βρέθηκαν στα ερείπια του σπιτιού της οικογένειας Τσοπανίδη που πυρπολύθηκε από τους Γερμανούς

 Ο Καρλ Σύμερς, συνταγματάρχης των SS έδωσε την εντολή για την σφαγή Κάψανε γυναίκες μέσα σε ξυλόφουρνους «σαν ψωμιά» Οι εναπομείναντες κάτοικοι του Μεσόβουνου είχαν να διηγηθούν και από μια προσωπική ιστορία βίας. .Άνθρωποι αναγκάστηκαν να βάλουν κάρβουνα στο στόμα τους για να μπορέσουν να συγκρατήσουν το τρέμουλο. Έμειναν έτσι μέρες ολόκληρες από φόβο μήπως τους βρουν οι Γερμανοί και τους εκτελέσουν. Όπως σε κάθε μεγάλη επιδρομή των Ναζί δεν έλειψαν και οι βιασμοί. Ατίμασαν ανήλικες κοπέλες μέσα στις εκκλησίες, ενώ δεν δίστασαν να σκοτώσουν και νεογέννητα δίδυμα στην αγκαλιά της μάνας τους μαζί με την υπόλοιπη οικογένεια. 

Τα χωριά αυτά καταστράφηκαν επειδή αντιστάθηκαν και είχαν κατοίκους με αριστερό παρελθόν. Οι Γερμανοί σε αυτή τους την προσπάθεια είχαν Έλληνες βοηθούς. Αρκετοί από αυτούς δεν τιμωρήθηκαν, καθώς ο εμφύλιος που ακολούθησε έδωσε σε πολλούς τη δυνατότητα να μη λογοδοτήσουν ποτέ για τη συμμετοχή τους στα εγκλήματα που διέπραξαν....


Εκτελέστηκαν συνολικά 135 (κατά τον νομάρχη Κοζάνης), 142 (σύμφωνα με τους Γερμανούς) ή 165 (σύμφωνα με τους κατοίκους) Μεσοβουνιώτες. Ανάμεσα στους εκτελεσμένους ήταν και οι τρεις δάσκαλοι του χωριού. Οι αξιωματικοί της Χωροφυλακής είχαν ζητήσει να δοθεί χάρη στους δασκάλους αλλά δεν εισακούστηκαν.

Στη συνέχεια οι κατοχικές δυνάμεις πυρπόλησαν το χωριό με εμπρηστικές βόμβες, εκτός από 5 σπίτια και την εκκλησία. Τα περίπου 900 γυναικόπαιδα μεταφέρθηκαν στην Πτολεμαΐδα. Οι γερμανικές αρχές διέταξαν τον διασκορπισμό τους, για «παραδειγματισμό», στα χωριά του νομού, αλλά και στους νομούς Ημαθίας και Φλώρινας.

Η δεύτερη θηριωδία
Οι κάτοικοι του Μεσόβουνου επέστρεψαν σε αυτό το 1942 και έχτισαν στοιχειώδεις κατοικίες. Στις 22 Απριλίου 1944, Γερμανοί, Τουρκμένιοι και Τάταροι εθελοντές και Έλληνες δωσίλογοι (ένοπλοι του λεγόμενου Εθελοντικού Σώματος του Γεωργίου Πούλου και «Έλληνες εθνικιστές» από τους γύρω οικισμούς) περικύκλωσαν το χωριό.

Η επιδρομή του έγινε στα πλαίσια της επιχείρησης Μαγιάτικη Καταιγίδα (Maigewitter), την οποία είχε διατάξει ο Γερμανός διοικητής Καρλ Σύμερς.

Το Σώμα του Πούλου είχε ήδη ενταχθεί στη Βέρμαχτ (ως Εθελοντικό Τάγμα Πούλου, Poulos Verband), στο 2ο Σύνταγμα Bradenburg, δρώντας στα Γιαννιτσά και την Πτολεμαΐδα, όπου επιχειρούσε η ανταρτική 10η Μεραρχία του ΕΛΑΣ.Τα θύματα ήταν 150 εκτελεσθέντες και το χωριό πυρπολήθηκε ξανά.

ΠΗΓΗ: Στοιχεία  από onalert.gr & mixanitouxronou.gr

Το www.argyrades.gr σας προτείνει τα παρακάτω ΒΙΝΤΕΟ